Rosnące ceny energii elektrycznej to cios dla domowych budżetów. W odpowiedzi na to wyzwanie na początku 2023 roku rząd wprowadził regulacje zamrażające ceny prądu na poziomie z 2022 roku. W lipcu 2023 roku przedstawiono z kolei projekt nowelizacji ustawy i zapowiedziano jeszcze atrakcyjniejsze warunki dotyczące limitów zużycia energii. Ponadto zredukowane, maksymalne opłaty za prąd będą obowiązywać także firmy, samorządy oraz podmioty wrażliwe. Poznaj kluczowe aspekty nowych regulacji i dowiedz się, jak mogą wpłynąć na Twój portfel.

Tarcza solidarnościowa – najważniejsze informacje

W ostatnich latach obserwujemy znaczny wzrost cen energii elektrycznej. Za tę sytuację odpowiada wiele czynników, m.in. wzrost cen węgla, który aktualnie stanowi 62% polskiej energetyki, droższe uprawnienia do emisji dwutlenku węgla, większe zapotrzebowanie na energię po pandemii oraz narastający kryzys energetyczny wywołany konfliktem na Ukrainie i zaprzestaniem dostaw surowców energetycznych z Rosji.

Jak podaje Urząd Regulacji Energetyki, cena za energię elektryczną wzrosła o blisko 62% od 2019 roku. W związku z tym rząd podjął decyzję o wprowadzeniu Tarczy Solidarnościowej od 1 stycznia 2023 roku. Rozwiązanie to pozwala na częściowe utrzymanie cen energii na poziomie z 2022 roku.

Kto może skorzystać z Tarczy i na czym dokładnie polega zamrożenie cen? Tarczą objęte są wszystkie podmioty na taryfie G i Go, czyli gospodarstwa domowe oraz wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe. Dla zużycia energii do jednego z trzech limitów (2000 kWh, 2600 kWh i 3000 kWh) obowiązują stawki taryfowe z 2022 roku. Natomiast maksymalna cena za każdą wykorzystaną kWh poza limit wynosi 69,3 groszy netto.

Co więcej, jeżeli między 1 października 2022 roku a 31 grudnia 2023 roku odbiorca indywidualny zdoła ograniczyć zużycie energii elektrycznej o co najmniej 10%, może liczyć na niższą stawkę energii także w 2024 roku. Rząd chce w ten sposób premiować optymalizację zużycia energii w gospodarstwach domowych.

Jakie były limity zużycia prądu w pierwszym półroczu 2023 roku?

Do tej pory Tarcza Solidarnościowa zakładała trzy progi zużycia energii elektrycznej, pozwalające na skorzystanie z obniżonej stawki:

• 2000 kWh – standardowy limit dla większości gospodarstw domowych;
• 2600 kWh – jeśli w gospodarstwie domowym mieszka osoba z niepełnosprawnością,
• 3000 kWh  – w przypadku rodzin wielodzietnych i rolników.

Aby sprzedawca energii wiedział, do której grupy się zaliczamy i jaki limit energii nam przysługuje, musieliśmy przekazać mu oświadczenie uprawnionego odbiorcy końcowego energii elektrycznej i dodatkowe dokumenty. Mieliśmy na to czas do 30 czerwca.

Nowe zasady Tarczy Solidarnościowej

W lipcu 2023 roku rząd zaproponował nowelizację ustawy, która miałaby wprowadzić modyfikację przedstawionych wyżej progów:

• 3000 kWh zamiast 2000 kWh dla gospodarstw domowych,
• 3600 kWh zamiast 2600 kWh dla gospodarstw domowych z osobami z niepełnosprawnościami,
• 4000 kWh zamiast 3000 kWh dla rolników i rodzin z Kartą Dużej Rodziny.

Oprócz tego począwszy od 1 października 2023 roku, niższe maksymalne stawki za energię elektryczną zaczną obowiązywać również samorządy, małe i średnie przedsiębiorstwa, a także placówki wrażliwe, takie jak szkoły, szpitale czy przedszkola. Maksymalna stawka wyniesie – analogicznie do kosztów energii dla gospodarstw domowych – 69,3 groszy netto za kWh. Przypomnijmy, że do tej pory było to 78,5 grosza netto. 

Jak rząd zamierza sfinansować opisane, niższe stawki za energię elektryczną? Zgodnie z nowelizacją ustawy wprowadzona zostanie składka solidarnościowa. Zapłacą ją duże przedsiębiorstwa z sektora wydobycia węgla kamiennego, brunatnego oraz koksu, które w 2022 roku osiągnęły nadmiarowe dochody tj. o 120% przekraczające ich średnie dochody z poprzednich 4 lat.

Tarcza solidarnościowa plus oszczędzanie

Mimo iż stawki za prąd utrzymują się na stałym poziomie, to nadal nie możemy zapomnieć o istotnej kwestii, jaką jest oszczędzanie energii. To nie tylko kwestia świadomości ekologicznej, ale też realna możliwość obniżenia miesięcznych rachunków. Oto kilka sprawdzonych sposobów, które możemy wdrożyć już dziś:

• Wybieraj energooszczędne urządzenia – Przy wymianie sprzętów AGD i RTV inwestuj w te z wysoką klasą energetyczną. Choć są nieco droższe, to na dłuższą metę umożliwiają znaczne oszczędności.
• Postaw na oświetlenie LED – Zużywa ono mniej energii niż żarówki energooszczędne. Biorąc pod uwagę liczbę źródeł światła w domu, po czasie zauważysz różnicę w wysokości zużycia prądu.
• Wyłącz tryb czuwania – Niezależnie od tego, czy to telewizor, laptop czy radio – urządzenia w trybie czuwania zużywają energię. Dlatego jeśli już skończyłeś korzystać z danego urządzenia – nie zostawiaj go w trybie czuwania.
• Świadome korzystaj z AGD – Pralkę czy zmywarkę uruchamiaj tylko wtedy, gdy całkowicie je zapełnisz. Nie otwieraj drzwiczek piekarnika podczas gotowania i nie rozmrażaj potraw w mikrofalówce. Te i wiele innych drobnych nawyków pozwoli Ci zmniejszyć zużycie energii.
• Wykorzystuj naturalną energię – Jeśli to możliwe pracuj przy świetle dziennym, zamiast włączać sztuczne oświetlenie lub postaw na naturalną cyrkulację powietrza zamiast klimatyzacji.

Tarcza Solidarnościowa stanowi konkretny mechanizm chroniący Polaków przed rosnącymi kosztami energii, wprowadzając jednocześnie zachęty do oszczędzania i wzrostu świadomości ekologicznej. Czas pokaże, jak skuteczne okażą się te działania w praktyce. Na zakończenie pamiętajmy, że każdy z nas ma wpływ na ochronę środowiska, a odpowiedzialne korzystanie z energii to jeden z nawyków, który powinniśmy w sobie wyrobić.